Wat is emotionele intelligentie en hoe gebruik je het?

Emotionele intelligentie klinkt als iets wat je hebt of niet hebt. Toch is het vooral een vaardigheid, en een vaardigheid kun je leren. Wat houdt het in, en wat heb je eraan als je moet presteren?

In de Prestatie Podcast spreekt Renate Hensen met sport- en prestatiepsycholoog Sebastian Buurma over emotionele intelligentie. Sebastian begeleidt onder andere coureurs in de autosport en doet onderzoek naar dit onderwerp. In dit artikel lees je zijn uitleg.

Wat is emotionele intelligentie?

Emotionele intelligentie is de vaardigheid om emoties bij jezelf en bij anderen te herkennen, te begrijpen en te reguleren. Reguleren betekent een emotie aanpassen. Je bent bijvoorbeeld onzeker en wilt je zekerder voelen, of je voelt je futloos terwijl je straks scherp moet zijn.

Wat is het verschil tussen IQ en EQ?

IQ gaat over intellectuele vaardigheden, EQ over hoe vaardig je bent met emoties. Ze worden vaak tegenover elkaar gezet, maar je gebruikt je verstand juist om emoties te begrijpen. Volgens Sebastian kun je mensen met een hoog en met een laag IQ allebei goed trainen in omgaan met emoties.

Hoe word je beter in emotionele intelligentie?

Begin met begrijpen wat je voelt, voordat je iets wilt veranderen. Onzekerheid kan voor de een betekenen dat je twijfelt over een keuze die je nog moet maken, en voor de ander dat je twijfelt over een keuze uit het verleden. Dat vraagt om een andere aanpak.

Een hulpmiddel is je emotie in één zin beschrijven: onzekerheid is het gevoel dat … Gebruik daarin geen andere emoties, want dan zie je de oplossing niet meer. Moeilijk is het volgens Sebastian niet. We hebben het alleen nooit geleerd, op school niet en op het werk ook niet.

Waarom helpt het onder druk?

Een emotie werkt als een kompas: ze geeft informatie over wat je nodig hebt. Sporters kunnen na elke wedstrijd nagaan welke emoties ze voelden en welke hen hielpen. Voelen ze in een finale iets wat ze niet kennen, dan weten ze in elk geval dat dit niet hun normale gevoel is, en wat ze nodig hebben om zich weer goed te voelen. Meer hierover lees je in Omgaan met wedstrijdspanning.

Een tip om mee te beginnen

Denk je de volgende keer dat je stress hebt, vraag je dan af welke emotie het eigenlijk is. Irritatie, frustratie, angst, teleurstelling en onzekerheid vragen elk om iets anders. Wie alles stress noemt, ziet volgens Sebastian niet wat er werkelijk aan de hand is.

Luister naar het hele gesprek met Sebastian in de Prestatie Podcast. Waarom emoties geen ruis zijn maar informatie, lees je in Emoties onder controle houden: helpt dat om beter te presteren? Meer over het werk van Sebastian lees je in dit interview.