Emoties onder controle houden: helpt dat om beter te presteren?

Zenuwen voor een wedstrijd, frustratie na een fout of juist een golf van zelfvertrouwen: emoties horen bij presteren. Toch krijg je vaak het advies om ze onder controle te houden of weg te drukken. Helpt dat echt?

In de Prestatie Podcast spreekt Renate Hensen met sport- en prestatiepsycholoog Sebastian Buurma over emoties en presteren. Sebastian begeleidt al tien jaar coureurs in de autosport en vele andere presteerders. In dit artikel lees je zijn belangrijkste inzichten.

Wat zijn emoties eigenlijk?

Een emotie is een reactie op wat je meemaakt of denkt. Bij emoties denken veel mensen vooral aan iets lastigs, zoals verdriet, boosheid of zenuwen. Maar vrolijkheid, ontspanning en zelfvertrouwen zijn ook emoties. Volgens Sebastian is het een misverstand dat emoties per definitie lastig zijn en weg moeten. Wie zijn emoties wegdrukt, zet ook de emoties uit die hem helpen.

Waarom wegdrukken niet werkt

Emoties vertellen je iets. Weet je niet wat je voelt, dan word je volgens Sebastian een passieve ontvanger van je emoties. Weet je wel wat je voelt en waarom, dan kun je die informatie gebruiken en kiezen wat je ermee doet.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Ook een sportpsycholoog wil na een slechte slag op de golfbaan alles in één keer goedmaken, terwijl hij weet dat dat niet werkt. Kennis over emoties leidt dus niet vanzelf tot de juiste reactie op het moment zelf.

Werkt dezelfde aanpak altijd?

Nee. Omgaan met emoties leer je niet één keer. Dat iets tien keer goed ging, betekent niet dat het de elfde keer ook lukt. Emoties veranderen, en je reactie daarop dus ook. Een vaste techniek die bij iedereen en altijd werkt, bestaat daarom niet. Meer over spanning voor een wedstrijd lees je in Omgaan met wedstrijdspanning.

Wat doet prestatiedruk met je?

Sebastian ziet dat de druk om te presteren groter lijkt te worden. We zien voortdurend de successen van anderen, online en om ons heen. Wie daar niet aan voldoet, kan het gevoel krijgen niet goed genoeg te zijn. Hoe hoge verwachtingen tegen je kunnen werken, lees je in Wanneer werkt perfectionisme tegen je?

Ook wie altijd wint, heeft baat bij mentale vaardigheden. Een sporter die nooit tegenslag heeft gehad, weet niet hoe hij moet reageren als het een keer misgaat. Werk daarom ook aan je mentale vaardigheden als het goed gaat.

Wil je horen hoe Sebastian hierover denkt? Luister dan naar zijn gesprek met Renate Hensen in de Prestatie Podcast. Wat emotionele intelligentie is en hoe je het gebruikt, lees je in Wat is emotionele intelligentie?